Diễn đàn Biển ASEAN mở mang lần thứ 3: Thiết lập đường dây nóng quản lý xung đột trên biển

Đại diện 18 nước tham dự diễn đàn. PHẢI bảo đảm AN TOÀN, TỰ DO HÀNG HẢI trọng điểm của diễn đàn lần này là vấn đề an ninh, an toàn và tự do hàng hải trên biển. Nó càng trở nên liên hệ sau những diễn biến găng, phức tạp và khó lường bây giờ trên biển, nhất là biển Đông. Thực tiễn đó đòi hỏi các nước phải luận bàn, tìm tiếng nói chung chuẩn y việc triển khai hữu hiệu các biện pháp xây dựng lòng tin cũng như các công cụ của khu vực nhằm ngăn ngừa và kiểm soát xung đột. Để làm được như vậy, Diễn đàn đã đề cao việc tuân thủ nghiêm túc pháp luật quốc tế UNCLOS cũng như các cam kết khu vực, đặc biệt là thực thực hiện đầy đủ và hiệu quả Bộ Quy tắc xử sự DOC, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, không đe dọa hay dùng vũ lực. Các nước đặc biệt nhấn mạnh việc thực hành kìm nén, ngăn ngừa việc tái diễn các vụ việc phức tạp ở biển Đông. Theo đó, các đại biểu hoan nghênh việc ASEAN và Trung Quốc sớm đi vào bàn việc cụ thể hóa các quy định tại Điều 5 của DOC về thực hành khiên chế và không có hành động làm phức tạp tình hình; đồng thời xúc tiến thương thuyết bản tính để sớm có Bộ Quy tắc COC. Các nước cũng nhấn mạnh sự cần thiết có cơ chế đảm bảo thực hiện cũng như có hoạt động hiệp tác thiết thực để xây dựng lòng tin, ngăn ngừa và quản lý sự cố như lùng cứu nạn và tương trợ nhân đạo cho tàu thuyền đi biển gặp nạn, trong đó có đối nhân đạo với ngư gia, thiết lập đường dây nóng. Thứ trưởng Phạm vẻ vang phát biểu khai mạc diễn đàn. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm vinh quang- Trưởng SOM ASEAN Việt Nam cho biết, hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải là chủ đề xuyên suốt, là mối quan tâm chung của tuốt các nước dự diễn đàn này. Thành thử, trong chi tiết các phiên họp cụ thể, nội dung đảm bảo môi trường hòa bình, ổn định trong khu vực được đặc biệt nhấn mạnh. Bên cạnh đó, phải tăng cường cộng tác sâu hơn, toàn diện hơn để quản lý các xung đột trên biển, đối phó hiệu quả với các rủi ro thiên tai. Ông Vinh nhấn mạnh, lòng tin có vai trò quan yếu nhưng vì tình hình biển Đông phức tạp nên có những lúc các nước trong khu vực chưa đích thực tin tức nhau. Với diễn đàn này, các nước đã san sớt về sự cấp thiết của việc tăng cường xây dựng lòng tin, thực hành kìm giữ, giải ở đây quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, không đe dọa hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, tuân thủ luật pháp quốc tế và Công ước Luật biển của LHQ, ngăn ngừa và quản lý các sự cố trên biển... Cũng theo thứ trưởng Phạm vinh quang, điểm mới của diễn đàn lần này là đã xác định được những lĩnh vực hợp tác và tạo khung chính trị cho sự hiệp tác đó. Bên cạnh đó, các nước cũng hợp nhất đưa ra các giải pháp cụ thể để bảo đảm rằng luật pháp quốc tế được đi vào thực hiện trên Thực tế. THÁCH THỨC CHUNG Ông Martin A.Sebastian- Giám đốc trọng điểm nghiên cứu An ninh biển của Malaysia cho rằng, an ninh trên biển đang đặt ra nhiều thách thức lớn với quơ các nước. Hiện tại, khi các hoạt động giao thương trên biển mở mang thì kèm theo đó các quốc gia phải đối mặt với những diễn biến khó lường từ thiên tai, cướp biển, tù xuyên nhà nước. Để bảo đảm an ninh an toàn, tự do trên biển, đòi hỏi các nước phải hợp tác chém với nhau, không chỉ ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản mà ngay cả Mỹ, Nga cũng phải có nghĩa vụ hệ trọng. Vị nó là tuyến biển xuyên châu lục. Việc hợp tác chặt sẽ quản lý xung đột, kịp thời đối phó với các sự cố rủi ro, san sớt các thông tin tình báo về tù hãm xuyên quốc gia trên biển để kết hợp cùng nhau triệt phá. Các đại biểu trao đổi bên lề diễn đàn. Bên lề diễn đàn, Giáo sư Carl Thayer – Đại học New South Wales (Australia) cho biết, bây chừ Việt Nam có nhiều đối tác tin cậy, họ sẵn sàng san sẻ, hiệp tác tham khảo ở đây về an ninh, an toàn hàng hải. Đặc biệt, khi Việt Nam dự thành công TPP với Mỹ sẽ là dịp tốt để xúc tiến cộng tác, và tới lúc đó, Trung Quốc cũng phải mong lại, có sự hợp tác nhiều hơn với Việt Nam. Cũng theo GS Carl Thayer, bao tay trên biển Đông đã dịu xuống khi Trung Quốc rút giàn khoan Hải Dương 981 ra khỏi vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Nếu Trung Quốc muốn đưa giàn khoan trở lại sẽ càng gây phật lòng tin thêm với thế giới, đồng thời Việt Nam cũng sẽ có nhiều hơn ngôn ngữ ủng hộ từ cộng đồng thế giới, đặc biệt là các đối tác chiến lược. Trong khi đó, ông Robert Harris (Hoa Kỳ) cho biết, khi đến diễn đàn này, Mỹ khẳng định lập trường và vị thế của mình ở biển Đông rất rõ ràng, nhất quán và có ý nghĩa quan yếu với sự phát triển chung. Rõ ràng với diễn đàn khu vực này là một dụng cụ hữu hiệu để những nước có chung lợi. Giải quyết tranh chấp trên biển và để kiên cố rằng hệ thống quốc tế viện trợ được các nước ASEAN đáp trả các yêu sách và tìm hướng giải quyết. Tại diễn đàn, đại diện phía Trung Quốc cũng chia sẻ sẽ đảm bảo an ninh an toàn hàng hải trên biển, khẳng định lại các cam kết với ASEAN song song cam kết cùng ASEAN sớm có bộ lệ luật ứng xử COC. Hải Quỳnh